FMECA BLOG 3: De risicomatrix onder de loep

In de vorige blog ‘Een slimme strategie om de decompositie te bepalen’ hebben we de decompositie besproken en de afwegingen in de FMECA. In deze blog gaan we dieper in op de risicomatrix.

De risicomatrix

Voor productiebedrijven is het cruciaal om te weten wat de faalrisico’s zijn van installaties en componenten. Een risicomatrix is een hulpmiddel om deze risico’s te categoriseren. De matrix bestaat uit twee assen. Op de ene as staat de kans op falen en op de andere as de impact van falen. Invulling geven aan deze assen kan op verschillende manieren.

De horizontale as: kans op falen

Op de horizontale as van de risicomatrix staat de kans op falen. Dit wordt weergegeven in een kansschaal die loopt van klein naar groot. Er zijn verschillende vormen mogelijk. Hieronder twee voorbeelden, de eenvoudige en de gekwantificeerde schaal:

1.       Eenvoudige schaal

Deze vorm is overzichtelijk, maar heeft als nadeel dat er bijvoorbeeld discussie kan ontstaan over wat ‘onwaarschijnlijk’ is. Toch kan het voor een snelle analyse op bepaalde installatiedelen voldoende zijn.

2.       Gekwantificeerde schaal*

In bovenstaande schaal is voor iedereen duidelijk wat de stappen inhouden. Voor veel typen componenten zijn er faalfrequenties beschikbaar in een database (of bij het bedrijf). Daardoor zijn deze tijdens het opstellen van de FMECA eenvoudig toe te bedelen aan een van de kolommen in bovenstaande risicomatrix. In andere gevallen gebeurt dit op inschatting van een expert.

*Hierboven is een schaal opgesteld waarbij 1 x per jaar als zeer waarschijnlijk wordt aangemerkt. Dit is maatwerk voor elke organisatie.

De verticale as: impact van falen

Op de verticale as van de risicomatrix wordt de impact van falen weergegeven. De gevolgen kunnen in acht categorieën ingedeeld worden. Een geheugensteuntje voor deze categorieën is het acroniem RAMSSHEEP. Dit staat voor;

•         Reliability (betrouwbaarheid)
•         Availability (beschikbaarheid)
•         Maintainability (onderhoudbaarheid)
•         Safety (veiligheid voor mens)
•         (Cyber) Security (beveiliging)
•         Health (gezondheid)
•         Economy (bedrijfsresultaat of marge)
•         Environment (milieu)
•         Politics (politiek)

Vaak zijn niet alle onderwerpen relevant voor een onderneming.

In onderstaande tabel geven we een voorbeeld van de drie meest gebruikte categorieën uit de productie; beschikbaarheid, veiligheid en marge. Per gebeurtenis worden alle drie de categorieën langsgelopen en kan de impact bepaald worden. De categorie met de grootste impact bepaalt welk getal ingevuld wordt in de FMECA. Vervolgens wordt dit getal vermenigvuldigd met het getal bij kans van optreden.

Een goede risicomatrix

De kunst is om een risicomatrix te ontwerpen waarbij de effecten enigszins met elkaar zijn uitgelijnd. Aan de hand van de matrix is vervolgens te bepalen welke risico’s de hoogste prioriteit hebben. Dat zijn risico’s die een hoge waarschijnlijkheid en grote impact hebben. Die vereisen snelle actie. Een trucje om dit te controleren is jezelf de vraag te stellen; heb ik een voorkeur voor een van de kolommen in een rij? Indien dit wél het geval is, zijn ze nog niet voldoende met elkaar uitgelijnd. Vervolgens worden de kans- en effectentabellen samengevoegd en wordt de volledige risico matrix gegenereerd.

Door steekproeven te nemen op een gebeurtenis is snel te bepalen of de matrix goed in elkaar zit.

Een voorbeeld van een risico matrix:

Schoonheidsfoutjes bij een kwalitatieve analyse

Een risicomatrix wordt vaak gevuld met kwantitatieve data. Hieruit volgt de kwalitatieve inschatting. Wij zien hierbij regelmatig schoonheidsfoutjes ontstaan. Zo wordt het aantal componenten vaak over het hoofd gezien. Bijvoorbeeld: een set sensoren van vier stuks zijn allemaal nodig om één functie te vervullen. Dat maakt de faalkans vier keer zo groot, omdat elk component een eigen faalkans heeft. Het is daarom altijd goed om na te gaan of de kwalitatieve analyse volledig is en voldoet. Het is slim je af te vragen; is een risicomatrix gebaseerd op kwantitatieve data betrouwbaarder dan een blik van een monteur of specialist?

OOK INTERESSANT VOOR JE:
FMECA BLOG 1: DE TOUWTJES IN HANDEN MET RISICOGESTUURD ONDERHOUD
FMECA BLOG 2: EEN SLIMME STRATEGIE OM DE DECOMPOSITIE TE BEPALEN

Deel dit bericht op

Meer berichten

Wil je een risicomatrix voor jouw bedrijf? Onze engineers helpen je graag!

Veerenstael logo

Laat een bericht achter






    © 2022 veerenstael.nl | Cookies